Phân tích tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông

Phân tích tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông

Bài làm

Ai đã một lần đến với Huế mộng mơ, chắc hẳn đều không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của dòng sông Hương và với những ai chưa từng đến Huế, hãy cùng khám phá vẻ đẹp của dòng sông này qua tác phẩm “Ai đã đặt tên cho dòng sông” của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

Hoàng Phủ Ngọc Tường tuy không phải là nhà văn gốc Huế, nhưng cả cuộc đời ông lại gắn bó với mảnh đất này. Có lẽ chính vì vậy mà nhà văn có một tình yêu và sự nghiên cứu sâu sắc về mảnh đất này để có thể viết nên bài tùy bút xuất sắc đến như vậy.

Tác phẩm “Ai đã đặt tên cho dòng sông” được viết vào ngày 4-1-1981, tại Huế. Tác phẩm bao gồm 3 phần, đoạn trích chúng ta học thuộc phần đầu, tập trung nói về vẻ đẹp thơ mộng trữ tình của dòng Hương giang lững lờ giữa trời Huế mộng mơ.

Với tất cả tình yêu thương cùng cảm xúc dâng trào, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã thông qua ngôn ngữ để làm hiện lên một dòng sông Hương đẹp như hình ảnh một cô gái Huế xinh đẹp, diễm tình với tính cách có cá tính lúc mạnh lúc dịu dàng uyển chuyển.

Mở đầu, bằng sự am tường sâu sắc về địa lý, tác giả đem đến cho người đọc vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên cùng sức quyến rũ của dòng sông. Sông Hương được nhìn qua vẻ đẹp của cảnh quan xứ Huế và ngược lại vẻ xinh đẹp của thiên nhiên hai bên bờ sông cũng được dòng sông nâng đỡ làm nổi bật hơn. Sông Hương chảy qua ba đoạn lớn, sông Hương chảy giữa lòng Trường Sơn, sông Hương chảy ở ngoại vi thành phố Huế, cuối cùng là sông Hương chảy qua thành phố, và đây cũng là lúc dòng sông Hương đã in bóng cái vẻ đẹp tuyệt mỹ của kinh thành Phú Xuân.

Sông Hương khi đi qua núi rừng Trường Sơn được ví “ như một bản trường ca của rừng già”. Đây là một hình ảnh so sánh hết sức độc đáo mới lạ, cho thấy rất rõ cái cá tính của tác giả trong việc liên tưởng so sánh. Sông Hương mang cái dáng vẻ hào hùng, dài bất tận, nằm giữa lòng Trường Sơn với bộ mặt vừa hùng vĩ vừa hùng tráng, cũng rất đỗi trữ tình. Tất cả đều được thể trong cái nhịp chảy của nó “rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn”, “mãnh liệt qua những ghềnh thác”, “cuộn xoáy như những cơn lốc”. Nhưng đối lập với sự hùng tráng kia, dòng sông cũng không kém phần thơ mộng khi chảy qua “những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng” và ở đây nó lại mang cái vẻ “dịu dàng và say đắm”.

Phân tích tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông

Loading...

Không dừng lại ở đó, dường như cảm thấy chưa lột tả hết được cái vẻ đẹp trong tính cách của dòng sông nên nhà văn tiếp tục sử dụng một hình ảnh nhân hóa đầy sáng tạo: sông Hương giống như “một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại”. Qua ngòi bút của tác giả, dòng sông trở nên có cá tính và tâm hồn khoáng đạt, chính rừng già đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và phóng khoáng. Tuy nhiên cái cá tính ấy lại chính là thứ dòng sông muốn giấu đi, ngay khi ra khỏi rừng già, nó đã lập tức kết thúc phần đời hùng tráng ấy tại cửa rừng và ném chìa khóa vào lòng sâu của vực thẳm dưới núi Kim Phụng. Ngay sau khi đi qua khỏi rừng già, sông Hương đã vặn mình và khoác lên một tấm áo với nét đẹp hoàn toàn mới. Tác giả so sánh vẻ đẹp của sông Hương như “người mẹ phù sa của vùng văn hóa xứ sở”, mang trong mình vẻ đẹp dịu dàng đầy trí tuệ, nuôi dưỡng những đứa con xứ Huế, bồi đắp nên nền văn hóa hai bên bờ sông cho cố đô băng dòng phù sa ngọt ngào, ấm áp.

Qua phần chảy ở Trường Sơn, sông Hương bắt đầu một cuộc hành trình mới ở vùng ngoại vi kinh thành Huế, đi qua thung lũng Châu Hóa đầy hoa dại. Mang vẻ đẹp của “người gái đẹp”. Hành trình về xuôi, hành trình chảy ra cửa biển Thuận An của sông Hương giờ đây giống như một cuộc tìm kiếm có ý thức- tìm kiếm người tình trong mộng. Vì vậy mà đoạn chảy này được tác so sánh như cuộc tìm kiếm và đuổi bắt, hào hoa và đầy đam mê. Đây là hành trình của những người yêu nhau tìm về với nhau, là hành trình của nàng công chúa đi tìm chàng hoàng tử trong mơ.

Sau khi đi qua vùng Châu Hóa không chỉ mang vẻ đẹp mềm mại quyến rũ của người con gái mà còn mang những vẻ đẹp rất đa dạng và phong phú. “Có khi sắc nước trở nên xanh thẳm”, “mềm như tấm lụa”, một vẻ đẹp mềm mại, yên bình đến thế. Rồi dòng sông khi đi qua những ngọn đồi, mặt nước phản quang thành những mảng màu rực rỡ, “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”. Khi đi qua những lăng tẩm đền đài thì sông Hương lại trở nên trầm mặc, cổ thi, tạo cảm giác như dòng sông Hương đang chiêm nghiệm và rồi bỗng bừng sáng, trẻ trung hơn hẳn khi nghe thấy âm thanh của thành phố.

Cuối cùng tác giả đã so sánh hình ảnh sông Hương khi đi vào thành phố Huế như người con gái đang e ấp trong vòng tay của người thương. Nhà văn thật tài tình khi liên tưởng ra những hình ảnh độc đáo “chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời, nhỏ nhắn như vành trăng non”, gợi ra một mối tình mới chớm của người con gái Huế. Rồi thì “dòng sông mềm hẳn đi như tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu”, như sự thẹn thùng, bẽn lẽn của cô gái Huế trong tình yêu đầu đời.

Bằng óc sáng tạo, sự liên tưởng tài tình, cùng với sự quan sát tỉ mỉ, tinh thế, và sự am hiểu sâu sắc về xứ Huế, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã cho ra đời một tác phẩm bút ký đặc sắc thể hiện vẻ đẹp vừa thân thương, gần gũi nhưng lại thiêng liêng của dòng sông Hương. Qua tác phẩm, chúng ta dường như thêm tự hào về vẻ đẹp cảnh sắc quê hương đất nước mình.

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Loading...