Phân tích hình tượng nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù

Loading...

Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc ở cả trước và sau Cách mạng Tháng Tám. Ông nổi tiếng tiếng với nhiều tác phẩm như: vang bóng một thời, Chùa Đàn,… cùng với một số tùy bút. Trong số đó, “Chữ người tử tù” được cho là một trong những văn phẩm đạt tới sự hoàn hảo và hoàn mĩ. Trong truyện, nhân vật Huấn Cao nổi bật với những phẩm chất tài hoa, thiên lương và khí phách anh hùng.

Nguyễn Tuân là một nghệ sĩ say mê, suốt đời đi săn tìm cái đẹp. Nhân vật Huấn Cao là sản phẩm của lí tưởng thẩm mĩ ấy. Nhân vật càng được tỏa sáng và thăng hoa dưới bút pháp lí tưởng hóa của ngòi bút lãng mạn. Nhân vật của chủ nghĩa lãng mạn không chịu sự chi phối của hoàn cảnh, vượt lên hoàng cảnh và hướng về những điều tốt đẹp. Cũng giống như các nhân vật chính diện khác trong “Vang bóng một thời”, Huấn Cao là người nghệ sĩ tài hòa với thiên lương trong sáng. Điểm đặc biệt ở nhân vật là ông còn là một bậc anh hùng lẫm liệt. Cả ba phẩm chất tài hoa, thiên lương và khí phách của Huấn cao đều mang  nét khác thường nhưng cũng là đặc điểm của chủ nghĩa lãng mạn. Nguyên mẫu của hình tượng Huấn Cao là Cao Bá Quát- một bậc danh sĩ tùng đứng lên chống lại cả triều đình. Tuy nhiên, nhân vật Huấn Cao lại mang những tính cách và tâm hồn của chính Nguyễn Tuân. Trong truyện, vẻ đẹp của Huấn Cao được thể hiện trong mối quan hệ với quản ngục và Thầy thơ lại. Cả ba nhân vật đều là điểm sáng đặc biệt trong chốn ngục tù tăm tối, trong đó Huấn Cao được tỏa sáng nhất

Ở trước và sau cách mạng, Nguyễn Tuân đều nhìn con người dưới phương diện tài hòa, nghệ sĩ. Tài hoa của Huấn Cao được thể hiện qua tài viết chữ Nho- chữ tượng hình vuông vắn trong văn tự tiếng Hán. Nét chữ không chỉ là kí hiệu ngôn ngữ mà còn thể hiện tính cách con người. Hơn nữa, Huấn Cao không chỉ là nhà Nho bình thường mà còn là một nhà thư pháp nổi tiếng. Đối với người xưa thì thư pháp là nghệ thuật cao cấp chỉ dành cho các vị quan chức, nho sĩ những tao nhân, những mặc khách. Thư pháp chỉ có ý nghĩa khi nó chuyên chở tài năng và nhân cách đáng trọng của người sáng tạo ra nó. Còn người thưởng thức cũng phải có vốn hiểu biết văn hóa nhất định. Vì vậy thú chơi chữ được đặt ở vị trí đầu tiên trong bốn thú chơi tao nhã thời xưa “nhất chữ nhị tranh tam sành tứ gốm”. Tài năng của Huấn Cao còn được người đời truyền tụng như một huyền thoại, “Cái người mà ở vùng tỉnh Sơn ấy có tài viết chữ rất nhanh và đẹp”, đó là lời mà mọi người dành tặng cho ông. Không chỉ thế, phe đối địch còn dành những lời ca ngợi ông “Huấn Cao không chỉ có tài viết chữ đẹp mà còn có tài bẻ khóa, vượt ngục” khiến cho vị Quản ngục nghe tiếng và ngưỡng mộ tài năng của Huấn từ rất lâu. Chính vì vậy, sở nguyện của quản ngục chính là một ngày nào đó được treo một đôi câu đối của ông Huấn Cao, và trân trọng những chữ đó như báu vật. Thật vậy, chữ ông Huấn không chỉ đẹp mà còn hiếm. Từ lúc xuất thần ngòi bút tới giờ ông chỉ cho chữ có ba người bạn thân. Nét chữ của ông không phải để đem ra mua bán đổi trác mà để dành tặng cho người biết trân trọng người tài, cái đẹp. Chính vì thể ngay từ lúc gặp ông Huấn, quản ngục đã quên mất vai trò của một nhà hành chức mà biệt đãi Huấn Cao, bất chấp mọi rủi ro có thể xảy ra nếu bại lộ. Điều đỏ chứng tỏ quản ngục coi trọng nét chữ ông Huấn hơn cả tính mạng mình. Tuy bị Huấn Cao khinh miệt, xua đuổi nhưng quản ngục vẫn tâm niệm” Không xin được chữ Huấn Cao là ân hận cả đời”. Có thể nói, tài năng của ông Huấn đặc biệt khách thường, thái độ của quản ngục làm nên cái khác thường thứ hai, đam mê cái đẹp khác thường. Cái khác thường sau nổi bật cái khác thường trước. Đó là thư pháp vẽ mây nảy trăng của hội họa phương đông. Quan việc trân trọng tài năng của Huấn Cao và sở nguyện tha thiết của quan ngục, tác giả bày tò sự trân trọng người tài, cái đẹp cũng như sự luyến tiếc với những giá trị văn hóa cổ truyền của dân tộc đàng dần mai một

Không chỉ là người nghệ sĩ tài hoa, Huấn Cao còn là người anh hùng có khí phách, có lí tưởng. Người anh hùng ấy dám đứng lên đấu tranh với cả triều đình, sẵn sàng xả thân vì đại nghĩa, đã từng bẻ khóa vượt ngục vào sinh ra tử nhiều lần. Qua thái độ của phe đối địch cũng thể hiện phẩm chất anh hùng của Huấn Cao. Trước khi Huấn Cao đến, quản ngục đã sai người quét dọn buồng cho Ông Huấn với thái độ trân trọng. Trái với phong tục nhận tù hàng ngày thì hôm nay quản ngục nhìn 6 ngục tù với con mắt hiền lành. Quản ngục còn sai thêm người canh gác thêm vì vẫn còn e dè với người tử tù này. Ngoài ra hành động của Huấn Cao khi ở trại giam càng khẳng định thêm phẩm chất anh hùng ấy. Những buổi đầu mới dến, Huấn Cao đã xuất hiện ấn tượng, đứng trước sự dọa nạt của bọn lính canh, ông luôn lạnh lung và chúc mũi gông nặng trịch đó xuống nền đá khiến nó đánh thình một cái. Mấy tiếng pháp trường căn bản không làm Huấn Cao run sợ. Ông chỉ coi lũ lính canh như lũ sâu bọ. Đến cái chết còn không sợ huống hồ là lũ tiểu nhân vô lại

Sau nửa tháng ở trại giam, Huấn Cao không hề thay đổi thói quen như những ngày tự do. Đứng trước sự biệt đãi của quản ngục, ông thản nhiên nhận và coi đó là việc làm bình thường trong hứng sinh bình. Đối với ông, nhà tù chỉ thay đổi về chỗ ở chứ không làm thay đổi cái hứng trong cuộc sống, vật chất tầm thường không làm lung lay ý chí. Khi quản ngục ân cần muốn chu tất thêm thì Huấn Cao khinh bạc đáp lại là chỉ muốn quản tù đừng bao giờ đặt chân vào nơi đây nữa. Sau câu nói đó Huấn Cao bất chấp mọi thủ đoạn có thể xảy ra khi sỉ nhục tên cai ngục. điều đó càng khẳng định Huấn Cao là một bậc anh hùng dù trong thế sa cơ vẫn ung dung, đàng hoàng. Có thể nói, Nguyễn Tuân miêu tả người anh hùng không cần tới những đường kiếm hay phút so đao nảy lửa mà là người anh hùng luôn hiên ngang lẫm liệt dù vào thế sa cơ

Huấn Cao còn được đặc biệt ca ngợi bởi thiên lương trong sáng- bản tính tốt đẹp trời phú cho. Ở đây nếu tác giả chỉ khác họa tài năng và khí phách của ông Huấn thì người đọc sẽ cảm phục chứ chưa chắc yêu quý nhân vật. Điều làm người đọc ấn tượng nhất có lẽ là cái tâm trong sáng của người nghệ sĩ- anh hùng này. Trong truyện, Huấn Cao đã từng tuyên bố về lẽ sống nhân sinh đầy kiêu hãnh của mình” ta nhất sinh không vì tiền bạch hay quyền thế mà éo mình cho chữ bao giờ. Điều đó cho thấy ông rất coi trọng nét chữ của mình cũng như không bao giờ chịu cúi đầu trước tiền bạc hay quyền thế. Ngoài ra thiên lương trong sáng của Huấn cao được thể hiện qua thái độ đối với cái xấu cái ác. Lúc đầu tưởng quản ngục là tên vô lại xấu xa tàn ác, Huấn cao đã xua đuổi khinh miệt bất chấp mọi thủ đoạn có thể xảy ra. Trong những ngày ở tù, ngoài việc nghĩ đến chí lớn không thành thì Huấn Cao cũng bận tâm đến sự tươm tất của quản ngục. Điều dó thể hiện ông còn là người biest phân biệt phải trái, đúng sai, tốt xấu. Khi biết được tấm lòng của quản ngục, Huấn Cao đã rất xúc động “Ta cảm cái tấm lòng biệt nhỡn liên tài của ngươi… Thiếu chút nữa ta đã phụ tấm òng trong thiên hạ” Người anh hùng ấy không sọ áp bức cường quyền nhưng lại sợ phụ một tấm lòng. Phải là người có nhân cách cao đẹp biết bao mới có nỗi sợ đẹp đẽ ấy. Như vậy bề ngoài tuy ông Huấn lạnh lùng kiêu bạc nhưng lại là người có trái tim ấm nóng, cảm đọng trước những tấm lòng. Cả đời ông dùng cái tâm để xử thế. Hành động cho chữ của Huấn Cao là hành động lấy tấm lòng để trả tâm lòng. Quan đó, tác giả bày tỏ quan niệm về nhân sinh thế kỉ XX” Đạo đức học chính là mĩ học của tương lai” Huấn Cao chính là biểu tượng của sự tiên đoán sớm ấy. Quan nhân vật, nhà văn cũng bày tỏ quan niệm “ Cái đẹp phải gắn liền với cái thiện, cái tài phải gắn liền với cái tâm”

Có thể nói, Huấn Cao là đại diện của chủ nghĩa lãng mạn, là nhân vật dược lí tưởng hóa với đủ 3 phẩm chất tài- tâm – dũng. Nhân vật này được khẳng định ca ngợi trong mối quan hệ với Thơ lại và quản ngục. Huấn Cao chính là hiện thân của cái đẹp trong đời sống văn hóa cổ truyền, của khí phách dân tộc. Với nhân vật, Nguyễn Tuân đã bộc lộ tình cảm nồng hậu và khẳng định tư tưởng “ Cái đẹp nằm ngoài quy luật của sự băng hoại, chỉ mình nó nằm ngoài cái chết”

Có thể nói, thành công trong tác phẩm “chữ người tử tù” là việc sáng tạo nên nhân vật Huấn Cao với ngòi bút lí tưởng hóa. Quan nhân vật người đọc càng thêm trân trọng người tài cái đẹp và những thấm nhuần những tư tưởng nhân sinh sâu sắc. Cảm ơn Nguyễn Tuân vì văn phẩm hoàn mĩ khiến người đọc khó có thể nào quên này.

Loading...

Từ khóa tìm kiếm:

LIKE HOẶC +1 ĐỂ ỦNG HỘ TÁC GIẢ

LIKE FANPAGE ĐỂ THEO DÕI